گزارش از دومين جلسه سلسله جلسات زيبايي شناسي شهر
در تاريخ 2/11/85 ساعت 30/17 به دعوت انجمن صنفي مهندسان معماري و شهرسازي دومين جلسه از سلسله جلسات زيبايي شناسي شهري با شركت 2 سخنران, به ترتيب آقايان 1- دكتر جهانشاه پاكزاد (معمار و شهرساز), استاد دانشگاه شهيد بهشتي 2- مهندس جواد مهدي زاده (معمار و شهرساز), از مهندسين مشاور فرنهاد و با حضور جمع كثيري از علاقه مندان, استادان, دانشجويان و نشريات تخصصي حوزه شهرسازي و معماري برگزار گرديد.
مكان جلسه: خانه هنرمندان ايران, سالن ناصري
اين جلسات كه با هدف ايجاد تبادل نظر بين جامعه حرفه اي و كارفرمايي به منظور معرفي رويكردهاي نوين توسعه شهري و بومي سازي آن برگزار مي گردد, در نوع خود در شكل گيري زمينه تعامل و تحقق اهداف ياد شده تأثير گذار و مفيد بوده است.
اين جلسه به ترتيب به شرح ذيل برگزار گرديد :
دكتر پاكزاد با استفاده از تصاوير و نمودارهايي, نظرات خود را به شرح ذيل ارائه داد:
الف دانش زيبايي شناسي به مثابه يك علم در جستجوي كشف اين موارد است :
-1 قواعد زيبايي شناسي
2- صور مختلف آن
3- شرايط تكوين
4- نحوه تحقق بخشيدن
5- طرح چشم اندازهاي رشد و بالندگي آن
هر مقوله زيبا شناختي از فرم و محتوا تشكيل شده است, شهر فقط شكل و ظاهر نيست, شهر, معنا دارد, زيبايي شهر در گرو درك و اقدام در جهت اعتلاي فرم و محتواي آن است.
آقاي پاكزاد در تعريف و ارائه بحث خود به دسته بندي و مثال زدن نمونه هايي از ويژگي هاي زيبايي پرداخت:
فرم هاي شمايلي / تعريف زيبايي و حقيقت / زيبايي كانتي / عينيت و ذهنيت
-1زيبايي فقط فرمال نيست
2- زيبايي احساس است, بنابراين بر اساس قانونمندي ادراك ايجاد مي شود. اين موضوع در واژه استتيك نيز ريشه دارد.
3- زيبايي, يكي از حس ها - در كنار حس هاي ديگر- چون هويّت, وحدت, نظم, پايداري و ... مي باشد.
4- از آنجا كه زيبايي مبحثي كيفي است و وظيفه طراحي شهري, ارتقاء كيفيت محيط مي باشد, بنابراين درك محتوايي و معنايي در اين ارتقاء و بالندگي نقش مهمي دارد.
چاپ شده در مجله شهر نگار شماره ۳۹
تهران از كلانشهرهاي بزرگ دنياست كه با وجود دوبار سابقه تهيه طرح جامع كه هردو مربوط به دهه هاي قبل بوده است و هيچ كدام نيز اجرايي نشدند، مي توان گفت كه تاكنون بدون طرح جامع اداره مي شده است. در واقع اين كلانشهر تا به امروز بر مبناي سلايق فردي مديران آن كه دوره فعاليت اكثر آنان نيز كمتر از دو سال بوده است، اداره مي شده است.
به همين منظور شوراي دوم شهر تهران از ابتدا تدوين و تصويب طرح جامع را مورد پيگيري ويژه قرار داد و به همين منظور نهاد مديريت و برنامه ريزي طرح هاي توسعه شهري تهران با رياست مهندس حبيب اللهيان به عنوان مشاور حوزه معاونت شهرسازي و معماري شهرداري تهران و متعاقبا معاون شهرسازي و معماري شهرداري طبق مفاد موافقت نامه بين شهرداري و وزارت مسكن در سال 1382 تاسيس گرديد و سپس به منظور انجام مطالعات فرادست، مكمل، پشتيبان و هماهنگي و تهيه طرح كالبدي طرح جامع قراردادهايي با گروهي از مشاوران سرشناس در زمينه برنامه ريزي شهري در كشور در مهرماه 1383 منعقد گرديد. در همين زمان قرارداد همكاري با Apur (مشاور فرانسوي طرح) توسط نهاد تهيه طرح جامع و تفصيلي با كارگزاري شركت پردازش و برنامه ريزي شهري ابلاغ گرديد و در سال 1384 نيز قراردادي با مشاور فرانسوي سيسترا توسط شركت مترو به منظور مطالعه طرح جامع حمل و نقل ريلي تهران با همكاري شركت مطالعات حمل و نقل ترافيك منعقد گرديد.
سرانجام در خرداد ماه 1385 نتايج طرح جامع جديد تهران در كارگاه هاي عمومي به نمايش گذاشته شد و پس از سه سال مطالعه و كار علمي و كارشناسي دقيق و فشرده در اين زمينه نسخه نهايي آن به مرحله تدوين نهايي رسيد كه بلافاصله كليات آن از سوي شوراي شهر تصويب گرديده و براي طي كردن مراحل بعدي در اختيار شوراي عالي شهرسازي و معماري كشور قرار گرفته است.
بديهي است كه در راستاي رسيدن به اهداف اين طرح بايد الزامات آن به درستي ديده و فراهم شود تا شايد بتواند سرانجام تهران را از آشفتگي دائمي و هميشگي آن نجات دهد.
ادامه مطلب...
مطالعات طرح جامع جديد تهران از سال 1381 با مشاركت 22 مشاور شهرسازي براي هر يك از مناطق 22 گانه تهران و 7 مشاور تخصصي (در رشته هاي برنامه ريزي ملي و منطقه اي/شهرسازي/ترافيك/زلزله/سيل/محيط زيست و آب) شروع گرديد و توسط مشاور مادر طرح شركت بوم سازگان جمع بندي نهايي آن را به انجام رسيد كه كليات آن در شورايعالي شهرسازي و معماري به تصويب رسيده است. و در حال حاضر مراحل پاياني تصويب را مي گذراند.
فرآيند تهيه، بررسي و تصويب طرح تفصيلي تهران نيز كه به موازات و همزمان با تهيه طرح جامع توسط مشاوران شهرسازي 22 منطقه تهيه شده است. در خرداد ماه سال 86 در مرحله 1:10000 به تصويب كميسيون ماده 5 رسيده است. اين طرح در حال حاضر در مرحله تهيه نقشه هاي 1:2000 و كنترل نهايي و ابلاغ قراردارد. بطور كلي طرح تفصيلي جديد تهران مبتني بر GIS براساس نظريه طرح هاي سيال شهري كه در حال حاضر در اكثر شهرهاي دنيا ملاك عمل است تهيه شده است و مانند طرح قديم صلب و غير قابل تغيير نيست بلكه طرحي قابل انعطاف براي تهيه نيازهاي شهر و مردم خواهد بود. و به جاي تعيين وضعيت املاك به صورت دستوري آن را براساس سرانه ها و نيازهاي واقعي تعيين مي كند.
گردش كار، تهيه تصويب و ابلاغ طرح تفصيلي جديد شهر تهران در 3 مرحله زير پيش بيني شده است:
1. مرحله اول مطالعه، تهيه و آماده سازي
2. مرحله دوم بررسي و تصويب
3. مرحله سوم اجرا
بديهي است بسياري از مراحل اجرايي بررسي و تصويب اين طرح ها با مشاركت دستگاه هاي ذيل :
نهاد مطالعات و تهيه طرح هاي توسعه شهري تهران، حوزه معاونت شهرسازي و معماري، دبيرخانه كميسيون ماده پنج، شركت پردازش، نمايندگان امور مناطق، نمايندگان مهندسين مشاور و نمايندگان شهرداري هر منطقه صورت پذيرفته است.
تعيين موقعيت از نيازهاي اولية بشر بوده است و اين كه انسان بداند در چه نقطهاي از كرة زمين واقع است و يا در چه فاصله و چه زاويهاي نسبت به مبدأ يا مقصد حركت خود قرار دارد،براي او اهميت داشته است .
نگاهي گذرا به تاريخچة اين موضوع، بيانگر اين است كه انسان در مقاطع گوناگون و براي كاربردهاي متفاوت، روشهاي بسيار متنوعي ابداع كرده است كه استفاده از ستارگان،شاخصهاي زميني(كوه،رودخانه،ساختمان)، قطب نما،اختلاف فاصلة زماني، دريافت صوت و نوري كه بطور همزمان ايجاد ميشود، شمارش دور چرخهاي خودرو و نيز روشهاي اندازه گيري شتاب خطي و زاويهاي، نمونه هايي از اين روشها هستند. اين روشها امروزه نيز بعضاً مورد استفاده قرار ميگيرند،ليكن دقت، سهولت اندازه گيري، در دسترس بودن و هزينة كاربري اين روشها را محدود ميكند.
سيستم تعيين موقعيت جهاني G.P.S
NAVIGATION SYSTEM WITH TIME AND RANGING GLOBAL POSITIONING SYSTEM
NAV STAR GPS يك سيستم ناوبري راديويي - ماهوارهاي است كه اطلاعات مربوط به موقعيت دقيق سه بعدي و زمان را براي استفاده كنندگاني كه به گيرنده هايي خاص مجهز باشند، فراهم ميآورد. اين سيستم پيوسته در كلية نقاط سطح زمين در دسترس است و شرايط آب و هوايي بر آن تأثيري ندارد.
سيستم GPS از سال 1983 بصورت روشي براي حل مسائل نقشه برداري و ژئودزي در جهان مطرح شد. امروزه اين سيستم جايگزين تمامي سيستمهاي تعيين موقعيت قبلي مانند سيستم دوربينهاي بالستيك، داپلر، ايزشال و . . . شده است.
مفهوم اساسي ناوبري، « اندازه گيري شبه فاصله » بين موقعيت زميني و حداقل 4 ماهوارهاست. با مشخص بودن مختصات ماهواره در يك سيستم مرجع مناسب، ميتوان مختصات آنتن گيرنده را به روش ترفيع فضايي تعيين كرد . GPS مانند ديگر سيستمهاي پيش از خود (داپلر) نقشه برداري زمين به زمين را به اندازه گيري از فضا به زمين تغيير داده است.
اين سيستم در كلية فعاليتهاي نقشه برداري نظير نقشهبرداري كاداستر، هيدروگرافي، فتوگرامتري و . . . كاربرد دارد. در كارهاي دقيق نظير جابجايي سدها و تعيين تغيير شكل و جابجايي زمين نيز ميتوان از GPS استفاده كرد.
اجزاي GPS :
1) بخش فضايي كه ماهواره هاي فعال هستند و تا سال 1995 بخش فضايي سيستم «تعيين موقعيت جهاني» 26 ماهوارة فعال داشت كه در 6 مدار تقريباً دايرهاي شكل با زاوية ميل 55 درجه قرار دارند. ارتفاع مدار اين ماهواره ها حدود 20200KMS و حداكثر ارتفاع آنها 26000 كيلومتر است. دورة گردش مداري آنها 11 ساعت و 58 دقيقه است و ماهواره ها هر روز 4 دقيقه زودتر از روز قبل نسبت به (UTC) UNIVERSAL COORDINATED TIME در وضعيت فضايي يكساني قرار ميگيرند. هر يك از اين ماهواره ها به سبب ارتفاع زيادشان بخش بزرگي از زمين را پوشش ميدهند و الكتريسيته مورد نياز اين ماهواره ها از دو صفحة متشكل از باتري هاي خورشيدي به مساحت 7.2 متر مربع يا m2 تامين ميشود.
2) بخش كنترل كه براي كنترل سيستم ، زمان و پيش بيني مدار به كار ميرود. مركز كنترل فعاليت ماهوارهاي اين سيستم اكنون در پايگاه نيروي هوايي FALCOM در ايالت كلرادو آمريكا قرار دارد. مأموريت عمدة بخش كنترل، هماهنگ كردن پيغامهاي ناوبري ماهواره هاست. براي اين منظور تعدادي ايستگاه ناظر، ماهواره هاي در معرض ديد را در تمام مدت شبانه روز ردگيري ميكنند.
3) بخش كاربر كه به انواع گوناگون گيرنده ها مجهز است.
امروزه گيرنده هاي GPS با دقتهاي بسيار متفاوت و با قيمتهاي مختلف در بازار عرضه ميشوند. گيرنده هاي دستي و معمولي با دقت (ضريب خطا) 10 تا15 متر در شرايط عادي و معمولاً در 95 درصد از اوقات، موقعيت خود را اندازه گيري ميكنند. گيرنده هاي خاص با دقت هاي بالاتر براي كاربردهاي خاص نيز عرضه شدهاند.
گيرنده هاي مورد استفاده در نقشه برداري تا دقتهاي نزديك به ميلي متر عمل ميكنند
روشهاي نقشه برداري با GPS :
شيوه هاي مختلف نقشه برداري به كمك GPS وجود دارد كه بوسيلة آنها ميتوان مختصات دقيق نقاط ثابت و متحرك(در زمان مشاهداتي اندك) را تعيين نمود.
با GPS ، نقشه بردار ميتواند اختلاف مختصات بين دو نقطه از زمين را در صورت معلوم بودن مختصات يكي از آنها تعيين كند. GPS از ديد نقشه برداري يك سيستم تعيين مختصات نسبي است و اگر نقطهاي در مختصات سيستم ژئودتيك جهاني (WGS 84) معلوم باشد، مختصات نقطة دوم نيز در همان سيستم تعيين خواهد شد.
1) روش ايستايي و ايستايي سريع : در اين روش گيرنده در طي مسير خاموش است و تنها مختصات نقاطي اندازه گيري ميشود كه گيرنده در آنها مستقر شدهاست.
2) روش نيمه كينماتيك ( ايست – رو) : در اين روش گيرنده در حين حركت بين نقاط مورد نظر ، ارتباط با ماهواره را حفظ ميكند ولي مختصات مسير تعيين نميشود.
3) روش كينماتيك خالص (متحرك) : مختصات مسير در حاليكه گيرنده در حركت است ، تعيين ميشود.
خصوصيات GPS :
· اقدام به عمليات در هر شرايط آب و هوايي، در شب و روز امكان پذير است.
· نيازي به امكان ديد بين ايستگاههاي مجاور وجود ندارد.
· توانايي ارتباط همزمان با چند ماهواره و تعيين موقعيت آني با دقت بسيار بالا وجود دارد.
با توجه به نكات فوق برتري GPS نسبت به روشهاي زميني مشخص ميگردد. اما در استفاده از اين سيستم مشكلاتي نيز وجود دارد ، از جمله اينكه چون كنترل انتشار سيگنالهاي ماهوارهاي در دست آمريكا ميباشد، اين كشور ميتواند در صورت لزوم مشكلاتي در امر استفاده از اين سيستم ايجاد نمايد كه نمونة بارز آن استفادهاز سيگنالهاي ساختگي در بحران خليج فارس ميباشد.
دريافت اطلاعات براي تعيين موقعيت :
1) دريافت اطلاعات دقيق (P.P.S) Presice Positioning Service
2) دريافت اطلاعات با دقتي كمتر از Standard Positioning Service
استفاده از P.P.S) ) مختص آمريكا و هم پيمانانش و (S.P.S) براي ساير كشورها ميباشد.
ماهواره هاي تعيين موقعيت جهاني ديگر كشورها :
اروپا نيز يك سري ماهواره براي تعيين موقعيت جهاني و اهداف ناوبري (همانند GPS ) دارد كه (G.N.S.S ) GLOBAL NAVIGATION SATELLITE SYSTEM نام دارد ماهواره هاي روسي (GLONASS) نيز همانند GPS و GNSS جهت اهداف ناوبري و مطالعات ژئودتيكي استفاده ميشود. گيرنده هايي نيز وجود دارند كه ميتوانند پيامهاي GLONASS و GPS و GNSS و GPS را دريافت و پردازش كنند. يعني نرم افزار اين گيرنده ها به گونهاي طراحي و ساخته شده است كه قابليت جابجايي سيستم مختصات، يعني انتقال موقعيت ماهوارة GPS به سيستم SGS85 و يا انتقال موقعيت ماهواره GLONASS به سيستم WGS84 و همچنين جابجايي بين زمان GPS و GLONASS و GNSS را داشته باشد.
از اين نوع گيرنده ها ميتوان به GG24 ، ساخته شركت اشتك اشاره نمود.
توضيحات :
1) سيستم ماهوارهاي NAV STAR / GPS در ابتدا به منظور ناوبري اهداف نظامي طراحي و ساخته شده بود.
2) اولين ماهوارة GLONASS روسها در سال 1982 يعني 5/4 سال بعد از پرتاب اولين نسل ماهوارة GPS ، به فضا پرتاب شد و هم اكنون 24 ماهوارة GLONASS در فضا در حال گردش ميباشند.
3) از روش داپلر (DOPPLER) براي تعيين نقاط استفاده ميشده است. بدين ترتيب كه عدد داپلر را تعيين ميكردند كه اين عدد خود اندازهاي براي اختلاف فاصلة ماهواره در دو موقعيت S2,S1 در دو زمان T2,T1 با ايستگاه زمين NI است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
منابع :
1) نقشه برداري مهندسي- تاليف : مهندس رضا ابن جلال
2) نقشه برداري عمومي- مهندس محمد رضا عاصي
3) نقشه برداري نوين- مهندس سيد محمد رضا رجايي الموسوي
4) نقشه برداري- دكتر نصرالله جوزي
به بهانه برگزاري بيستمين سالگرد تاسيس AutoDesk ديدگاههاي آقاي فرانك استين(FRANKOSTYN)، مدير كمپاني GIS در منطقه EMEA در خصوص GIS و آينده آن را جويا مي شويم :
سوال: از دهه 1970 تاكنون كه سيستمهاي اطلاعات جغرافيايي مطرح شده اند تحولات زيادي صورت گرفته است. ممكن است بگوييد در اين رابطه ما اكنون در كجا قرار گرفته ايم؟
پاسخ : اساس GIS ابتدا در فضاي علمي ايجاد شد و سيستمهاي اوليه منحصراً برگشودن درهاي اطلاعات جغرافيايي بر روي متخصصين متمركز بود. ايجاد اين سيستمهاي اوليه نياز به قدرت و مهارت زيادي داشت و افرادي كه آنها را مورد استفاده قرار مي دادند بسيار تخصصي بودند. با افزايش ظرفيت محاسبات كامپيوترهاي شخصي، راه حلهاي GIS بيشتر در دسترس قرار گرفته و توليد كنندگان به تغيير ديدگاههاي قبلي خود پرداختند. در حال حاضر اطلاعات جغرافيايي به خودي خود يك هدف نيست. اكنون كه خدمات اينترنتي و سكوهاي بي سيم و خدمات متكي بر مكان نيز به تصوير اضافه شده، اين تكنولوژي مي تواند در بخشهايي از صنعت كه به طور سنتي هيچ ارتباطي با GIS نداشته، ادغام شود.
امروزه دست اندركاران امور انتظامي و امنيتي شهرها به زمان و مكان جرم و همينطور به زمينه هاي فرهنگي ، اجتماعي و اقتصادي مجرمين توجه زيادي دارند. در اين راستا اطلاعات و آماري را تهيه كرده براساس آن به تحليلهايي دست يافته اند. با افزايش حجم اطلاعاتي يا پيچيده شدن آن ، ابزاري كارآمد لازم است تا با مقايسه ، همپوشاني و به كارگيري مدلهاي زماني و مكاني جرائم ، به تشخيص ويژگيها پرداخته و ابزار مناسب مديريتي انتظامي امنيتي شهر فراهم آيد. فرآيند و ابزار دستي چنين حالت كارآيي و كارآمدي لازم را فراهم نمي كنند، بلكه منجر به بهره وري پائين و كاربرد غير موثر از نيروي انساني نيز مي شوند. در مقابل ، تواناييها و قابليتهاي فراوان فناوري GIS در تحليل جرم و برنامه ريزي به منظور توسعه امنيت در بسياري از شهرهاي جهان به اثبات رسيده به طوري كه با هماهنگ كردن اطلاعات از منابع مختلف و دسته بندي كردن آنها امكان تحليلهاي پيچيده را به شكلي آسان فراهم سازد.
GIS به مامورين انتظامي كمك مي كند تا مكانهاي بالقوه جرم خيز را توسط تحليل معيارهايي كه در ظاهر ارتباط چنداني با يكديگر ندارند، به صورت نقشه و به شكل طبقه بندي شده گرافيكي شناسايي نمايد. كاربردهاي GIS هنگامي كه با GPS تركيب شود، پيگيري تغيير مكان مجرمين، محل رخداد جرم و ... را آسان مي گرداند. با استفاده از GIS توسط تحليلگران مي توان نسبت به كنترل ، مديريت و توزيع نيروهاي پليس اقدام كرد. پايگاههاي اطلاعات جرم كه با استفاده از GIS تشكيل مي شود و يكي از محصولات آن نقشه سازي جرم Crime Mapping است، به اين مجموعه اطلاعات با شبكه جهاني اينترنت باعث ايجاد تعامل و همكاري جديد و ويژه اي بين نيروي انتظامي و مردم مي شود.
منبع : نشريه شهرنگار شماره 28
ادامه مطلب...
فصلنامه علوم اطلاعرساني. دوره 20
شمارهء 1 و 2 (پاييز و زمستان 1383) صفحه: 29-49
مهري صديقي(عضو هيئت علمي مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران)
چكيده
پيچيدگي، تنوع وحجم انبوه اطلاعات جغرافيايي ازيك سو و تواناييهاي رايانه درعرصه اطلاعات ازسوي ديگر، فلسفه وجودي سيستمهاي اطلاعات جغرافيايي(جيآياس) را تبيين ميكند.
ازآنجاكه بخش عمده اطلاعات علوم زمين موجود در پايگاههاي مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران، شامل اطلاعات مكاني وتشريحي است، مناسب ورود به سيستمهاي اطلاعات جغرافيايي ميباشد و ميتوان اين اطلاعات را آماده استفاده در اين سيستمها نمود. پژوهش حاضر با اين ديدگاه و با هدف بررسي كاربرد جيآياس در ساماندهي مدارك علوم زمين موجود در مركز انجام شده است. در راستاي رسيدن به اين هدف، پس ازگردآوري كليه اطلاعات توصيفي و مكاني مورد نياز مرتبط با علوم زمين از پايگاههاي مركز،كار تفكيك،كنترل، دستهبندي وكدگذاري آنها براي ورود به سيستم اطلاعات جغرافيايي انجام شد. به منظور ايجاد پايگاهي از اطلاعات فوق، با مجموعه دادهها، لايههاي اطلاعاتي مربوطه تشكيل شد و به منظور نمايش، تشريح و انجام تحليلهاي لازم بر روي دادهها، مورد استفاده واقع گرديد.
بدين وسيله علاوه بر دسترسي صحيح و سريع به دادههاي مورد نياز در يك حجم وسيع، امكان ارائه و به تصويركشيدن اطلاعات مكاني و موضوعي در قالب نقشه، جدول و نمودار، ويرايش و بهنگام نمودن دادهها ونيز امكان استفاده از دادههاي موجود در جهت اهداف مختلف و براساس نيازهاي گوناگون كاربران فراهم ميگردد. همچنين زمينهاي براي شناساندن و معرفي قابليتها و پتانسيلهاي متعدد و در عين حال، تشخيص خلأهاي مطالعاتي مناطق مختلف جغرافيايي ايجاد خواهد شد. نهايتاً بهمنظور تعميم كاربرد اين سيستم در ارتباط با ديگر اطلاعات موجود در پايگاههاي مركز (كه به نحوي با موقعيت مكاني در ارتباطاند)، مدلي از فرايند انجام اين طرح ارائه شده است.
كليدواژهها: سيستم اطلاعات جغرافيايي (جيآياس) / پايگاههاي اطلاعاتي/ اطلاعات توصيفي / اطلاعات مكاني
Geographical Information System (GIS) application study for cataloging of Geo-science
Faculty Member, Iranian Scientific Information and Documentation Center
Abstracts :
The sheer complexity, diversity and volume of geographical information as well as the growing capabilities of information technology, is the raison d’etre of geographical information systems .
Given the fact that the bulk of geo-science information held by IRANDOC databases is descriptive and terrestrial, they suitably lend themselves for use in geographical information systems. The present study had been undertaken with express purpose of reviewing the applicability of GIS in cataloging of geo-science documents held by IRANDOC. Towards this end, all related descriptive and terrestrial geo-science data were extracted from IRANDOC databases and were sorted, controlled, classified and encoded for being fed into a GIS. In order to construct a GIS database, these data were formed into information layers that were subsequently used for necessary representation, description and analysis. Thus in addition of providing accurate and swift access to a large volume of data, the descriptive and terrestrial data could be visualized and represented in form of cartographies, tables and charts. In addition to updating and editing function, access to available data could be tailored to the various user requirements. The system not only provides a tool for spotting numerous capabilities and potentials but for identifying research gaps in various geographical regions. A process model outlining the extension of GIS application with respect to other IRANDOC databases dealing with terrestrial data has been offered .
نقشههای یك بیست و پنج هزارم تهیه شده در سازمان زمینشناسی و اكتشافات معدنی كشور همزمان با تدوین مشخصات زمینشناسی و با استفاده از ویژگیهای GIS اصلاح و تهیه میشوند.
به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از روابط عمومی سازمان زمینشناسی مدیر گروه GIS سازمان زمینشناسی و اكتشافات معدنی كشور با بیان مطلب فوق گفت: تهیه نقشههای یك بیست و پنج هزارم زمینشناسی با توجه به تعداد زیاد نقشهها و تنوع عوارض برداشت شده در هر نقشه و حجم زیاد اطلاعات تولید شده از اهمیت به سزایی برخوردار بوده، به همین منظور مدیریت ژئوماتیكس و معاونت زمینشناسی سازمان زمینشناسی و اكتشافات معدنی كشور تصمیم گرفته همزمان با تدوین مشخصات زمینشناسی، ویژگیهای GIS این نقشهها را نیز تدوین كنند.
مژگان زارعی نژاد، در ادامه افزود: بدین منظور عوارض زمینشناسی در محدوده دو نقشه زمینشناسی در مقیاس 25000:1 به صورت پایلوت توسط معاونت زمینشناسی طراحی گردید و سپس مدل داده عوارض مذكور توسط كارشناسان تدوین و مورد بررسی قرار گرفت و نظرات اصلاحی با همكاری مشاور نهایی شد.
مدیر گروه GIS سازمان زمینشناسی و اكتشافات معدنی كشور در خصوص ویژگیهای طرح مذكور گفت: در این طرح، عوارض زمین شناسی هر گروه (مانند گروه عوارض گسلی) تك به تك مورد بررسی قرار گرفته و بر مبنای ماهیت اطلاعات برداشت شده طبقهبندی و مشخصات مشترك آنها در ستونهای اطلاعاتی مخصوص ساماندهی و نوع عارضه متناسب با عملكرد آن انتخاب میشود كه در همین حال پیچیدگی بعضی از عوارض و انواع ویژگیهای برداشت شده به ازای آن عارضهها موجب میشود تا برخی از عوارض در GIS همزمان در دو یا سه لایه مختلف طراحی شوند
به گفته دكتر نوراير تومانيان در اين رويكرد جديد ميتوان با تغيير بينش و درك محيط از پارادايم بولي آن (روش رياضي) به پارادايم فازي، واقعيتهاي تغييرات را به همان گونه كه در طبيعت اتفاق ميافتد درك و ارائه كرد.
وي معتقد است، درك ذهني متخصص و محقق خاكشناس از محيط واقعي را ميتوان به صورت يك مدل رياضي بيان و آن را حل كرد و در نتيجه به صورت نقشه هاي رستري و پيوسته در سطح وسيعي از اراضي ارائه كرد.
تومانيان توانسته است در مدت سه سال مدل ذهني متخصصان خاك را با مدل رياضي ترسيم و آن را به صورت نقشه ارائه كند.
وي دقت بالا، صحت آماري و سرعت عمل بيشتر و هزينه كمتر را از عمده ويژگيهاي ممتاز نقشههاي پدومتري برشمرد و افزود: نتايج به دست آمده در تجزيه و تحليلهاي گرايشهاي مختلف قابل استفاده و مديران ارشد نيز ميتوانند در برنامهريزي ها و تصميم گيريهاي بهينه از آن استفاده نمايند.
تومانيان براي دستيابي به نتايج اين روش مطالعه مجزا با موضوع چگونگي تكوين دره زاينده رود، دلايل تنوع خاك ها و نقشهبرداري رقومي خاكهاي دره زاينده رود را طراحي و اجرا كرده است.
از اين رساله تحقيقي يك مقاله در مجله علمي «ژئومورفولوژي» (انتشارات الزوير) به چاپ رسيده و دو مقاله نيز آماده چاپ در مجلات بين المللي است.
وي نتايج اين رساله را در چهار كنفرانس علمي بين المللي ارائه كرده است.
دكتر تومانيان با دفاع از پايان نامه دكتري خود با عنوان «چگونگي تدوين اراضي، تنوع خاكها و نقشهبرداري كمي بعضي از خصوصيات پدوژنيكي در بخشي از ايران مركزي» فارغ التحصيل شد.
منبع خبر : isna
| 1. |  |
فصلنامه سپهر | |
| فصلنامه مهندسي نقشه برداري، دورسنجي و علوم جغرافيايي صاحب امتياز: سازمان جغرافيايي مدير مسئول، سردبير: مهدي مديري محل انتشار: تهران ساير مشخصات » فهرست مطالب پياپي 62 » اشتراک » | |||
| 2. | |
دوماهنامه شهرنگار | |
| دوماهنامه GIS و شهرسازي صاحب امتياز: شركت پردازش و برنامه ريزي شهري(وابسته به شهرداري تهران) مدير مسئول: مهندس سيد مهدي معيني سردبير: دكتر فرشاد نوريان محل انتشار: تهران ساير مشخصات » فهرست مطالب پياپي 42 + متن » اشتراک » | |||
| 3. | |
ماهنامه نقشه برداري فارسي،انگليسي | |
| ماهنامه علمي، فني صاحب امتياز: سازمان نقشه برداري كشور مدير مسئول: دكتر محمد مدد سردبير: مهندس سيد بهداد غضنفري محل انتشار: تهران ساير مشخصات » فهرست مطالب پياپي 89 + متن » اشتراک » | |||
GIS و مدیریت بحران
بحران حادثهای است که به طور طبیعی و یا توسط بشر به طور ناگهانی و یا به صورت فزاینده به وجود میآید و مدیریت بحران به مجموعه اقدامهایی اطلاق میشود که قبل از وقوع، در حین وقوع و بعد از وقوع سانحه، جهت کاهش هر چه بیشتر آثار و عوارض بحران انجام میگیرد. بحران مرحلهایست که در آن عدم اطمینان درباره برآورد وضعیت و راهکارهای مهم آن افزایش و کنترل واقعه و تاثیر آن کاهش مییابد. مدیریت بحران، چرخه ای در زمان است و هدف نجات جان و مال است و از آنجا که هدف آماده شدن برای بحران بعدی است، برای کنترل بحران و رفع آن نیاز به آمادگی از پیش و الگوی از پیش تعیین شده برای یکپارچگی و گردش اطلاعات، سازماندهی، تصمیمگیری، برنامهریزی و هماهنگی میباشد. نبود این الگو مشکلات پیچیدهای را در حین بحران ایجاد مینماید....
نقش سیستمهای اطلاعات جغرافیایی در مدیریت شهری
افزايش جمعيت و به دنبال آن شهرنشيني به عنوان پديدهاي فراگير در يكصد سال اخير، هم كشورهاي صنعتي و هم كشورهاي در حال توسعه را در بر گرفته است. به طوري كه بسياري از جوامع، داراي شهرهاي پرجمعيت چند ميليوني هستند. پيش از سال 1900 ميلادي رشد شهرنشيني مربوط به كشورهاي غربي بود، اما از ابتداي قرن بيستم، دامنه شهرنشيني به كشورهاي در حال توسعه نيز كشيده شد و در دهههاي اخير جمعيت شهرنشين اغلب كشورهاي در حال توسعه بيش از جمعيت روستانشين آنهاست. روند سريع انتقال جمعيت از روستا به شهر در برخي شهرها با ايجاد منابع و امكانات كافي شهري مانند مسكن، آب، برق و ... همراه نبوده است و ...
GIS و محیط زیست
به حداقل رساندن تاثیرات مخرب زیست محیطی مستلزم توجه به سنجههای زیست محیطی است. در شیوههای سنتی توجه به عوامل زیست محیطی، علاوه بر عوامل اجتماعی و اقتصادی، فرایند پیچیدهتری را ایجاد میکند. پیچیدگی فرایند تصمیمگیری در موقعیت جدید که شامل دادههای بیشتر و توجه به انواع عوامل گوناگون میباشد، محقق و طراح را به استفاده از تکنولوژی موثر و قابل اجرا مانند GIS ترغیب میکند. امروزه سیستم اطلاعات جغرافیایی به عنوان یک سیستم منسجم در ذخیرهسازی، بازیابی، به هنگامسازی، مدیریت، پردازش و نمایش دادههای زیست محیطی کمک وسیعی به برنامهریزیها و تصمیمگیریهای سازمان محیط زیست خواهد کرد.
استفاده از GIS در مدیریت شعب و امور بانکی
مدیریت موثر و کارامد در بانک، چه در بعد برنامهریزی و هدایت شعب و چه در بعد کنترل و نظارت دقیق بر عملکرد شعب، مستلزم در اختیار داشتن اطلاعات مناسب، دقیق و به موقع از تمامی مناطق تحت پوشش است، که سیستم اطلاعات جغرافیایی توانمندی پاسخگویی به این نیاز ها را دارد.
نقش GIS در مدیریت امور پستی
هدف عمده ادارههای پستی، خدمت رسانی هر چه بهتر و سریعتر پستی میباشد که اطلاعات درست و دقیق و به روز شده، مهمترین ابزاری است که آنها را در این مهم یاری میرساند. از جمله کاربردهایی که GIS در زمینه مدیریت امور پستی دارد عبارت است از:
- به روز شدن اطلاعات مکانی افراد
- تهیه پایگاه اطلاعاتی جامع و شبکه اطلاعات پستی
- نمایش پراکندگی ادارات پست و صندوقهای پستی
- امکان ردیابی محمولههای پستی
- ردیابی ماشینهای حمل مرسولات بین شهری و شهری
- فراهم شدن قابلیت مدیریت، کنترل و مونیتورینگ شبکه توزیع مرسولات
سیستم پشتیبان تصمیم و منافع آن
فلسفه سیستمهای پشتیبان تصمیم بر این مبنا است که در پشتیبانی از وظایف نیمه ساختیافته، بخشی از فرایند تصمیم میتواند به رایانه تفویض شود اما برخی جنبههای آن به ویژه در مورد تحلیلهای کیفی و ارزیابی انتزاعی و ذهنی، به قضاوت و مدیریت نیاز دارند. برخی منافع سیستمهای پشتیبان تصمیم به این شرح هستند: امکان پاسخ سریع به وضعیتهای پیش بینی نشده، صرفهجویی در زمان و هزینهها، توسعه و بهبود ارتباطات و .......
GIS و سیستم پشتیبان تصمیم
GIS برخی اطلاعاتی را فراهم میکند که در تصمیمگیریهای معطوف به موضوعات فضایی و استفاده از زمین، موضوعات اقتصادی و زیست محیطی و مسائل منوط به توسعه بسیار مورد استفاده است. به دنبال تقاضا برای تلفیق فنون تحلیلی قدرتمند تر GIS مسیری را از ابزار پشتیبانی موثر به یک سیستم پشتیبان تصمیم پیموده است. جمع شدن دو فناوری سیستم پشتیبان تصمیم (DSS) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) سیستم پشتیبان تصمیم فضایی(SDSS) را نتیجه داده است. یک SDSS سیستمی تعاملی و مبتنی بر کامپیوتر است برای پشتیبانی یک کاربر و یا گروهی از کاربران در رسیدن به کارایی بیشتر در تصمیمگیری برای اینکه یک مساله فضایی حل شود.
سیستم پشتیبان تصمیم و مدیریت شهری
تغییرات و توسعه شهری، در تمام جهان نقشی کلیدی در توسعه اجتماعی دارد. سیستم های پشتیبان تصمیم (دی اس اس ) مبتنی بر ... به برنامه ریزان و شهروندان این امکان را می دهد که سریع و به طور موثر، سناریو های پیشنهادی برای توسعه را آزمون و ایجاد کنند و تاثیرات احتمالی آنها را بر الگوهای آینده مشخص سازند. سیستم پشتیبان تصمیم در طراحی، اجرا و استفاده از سیستم های کامپیوتری که مدیران را در فرایند تصمیم گیری یاری می رساند مورد استفاده قرار می گیرد. زیرا مدیریت مطلوب شهری نیاز مند داشتن اطلاعات در زمینه سیستم شهری، سازمان های مربوطه و روند فعالیت ها می باشد...
DSS و مدیریت بحران
سیستم پشتیبان تصمیم، سیستم اطلاعاتی است که می تواند برای مدیریت بحران و عملیات نجات و امداد به شکل موثری مورد استفاده قرار گیرد. این سیستم یک پایگاه داده مرکزی است که داده و اطلاعات می تواند در آن می تواند به صورت on line و یکپارچه در دسترس باشد. مسئولیت اصلی این سیستم عبارت است از : برآورد خسارت، تهیه نقشه های موضوعی خطر، پیشنهاد راه حل، اعلام خطر و تحلیل موقعیتی.توسعه سیستم پشتیبان تصمیم مبتنی بر سیستم اطلاعات جغرافیایی برای مدیریت بحران شامل سه واحد خواهد بود. پایگاه داده جغرافیایی یکپارچه، مدل های مدیریت بحران و user inter face ...
|
دريافت = 4 |
|
|||||||
|
بخشها و خلاصه مقاله: | |||||||
|
پيشرفت چشم گيرو وسيع صنعت و تكنولوژي و افزايش جمعيت ازمواردي است كه زندگي را برروي كره خاكي،براي انسانها مشكل ودشوارترمي نمايد.با اينكه فن آوري و پيشرفت تكنولوژي ازجمله اهدافي است كه به تعالي كشورها كمك شاياني دارد،ولي بايد به جوانب اين امرتوجه فراوان نمود.يكي از عمده ترين مسائل بروزآلودگي هاي ناشي از پيشرفتهاي صنعتي ميباشد كه ممكن است،انواع مختلف آلودگي را دربرگيرد.ازطرفي افزايش روزافزون جمعيت،يعني تراكم بيشتردريك فضائي كه روزبه روزبه حجم آلاينده هاي آن افزوده مي شود واين به طورمسلم،براي انسان ايجاد خطرمي نمايد.با ورود به سال2000 ميلادي،دربسياري ازكشورهاي جهان با مشكل آلودگي محيط زيست روبرو مي باشيم وايران اسلامي كه كشوري پرجمعيت مي باشد،ازاين قاعده مستثني نمي باشد. | |||||||
|
تدوین: محمدرضا فاضل پور عقدائی استاد راهنما : دکتر حمیدرضا مرادی اساتید مشاور : دکتر سید حمیدرضا صادقی ، مهندس سید زین العابدین حسینی تاریخ تدوین : پاییز 1384 |
دانشگاه تربیت مدرس دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی پایان نامه کارشناسی ارشد آبخیزداری |
|
چکیده بیش از یک سوم اراضی کره زمین دارای اقلیم خشک و نیمه خشک بوده و پدیده بیابان زایی در این مناطق در دهههای اخیر شدت یافته است . حدود 80 درصد از مساحت کشور ایران را نیز مناطق خشک و نیمه خشک تشکیل داده است . تپه های ماسهای به عنوان نمایهای از اراضی بیابانی سطحی معادل 32 میلیون هکتار را تحت پوشش خود دارند که از این مقدار 12 میلیون هکتار آن تثبیت شده نیست . سالانه خسارت های زیادی با پیشروی تپههای ماسهای متحرک به محصولات کشاورزی و مناطق مسکونی وارد می شود . در این تحقیق از اطلاعات تصاویر ماهوارهای و عکس های هوایی برای بررسی نقش تغییر کاربری اراضی بر پدیده بیابان زایی در سه سال 1334 ، 1376 و 1381 استفاده شد . برای این منظور برای سال های 1334 و 1376 از عکسهای هوایی موجود برای سال 1381 از تصاویر IRSاستفاده گردید. پس از موزایک کردن عکسهای هوایی عملیات پردازش بوسیله نرم افزار ILWIS انجام گرفت و با انجام عملیات صحرایی اطلاعات مورد نیاز تکمیل گردیده و نقشه کاربری اراضی در این دو سال بدست آمد. برای تهیه نقشه کاربری اراضی از تصاویر به روش پردازش رقومی درهر کاربری ده نقطه تعلیمی به طور موزون در منطقه در نظر گرفته شد . بعد از انجام عملیات پیش پردازش شامل تصحیح هندسی ، بارزسازی ، ترکیب باندها و غیره به طبقه بندی تصویر به روش حداکثر احتمال اقدام و نقشه کاربری اراضی حاصل گردید . در این مرحله با تهیه نقشه واقعیت زمینی بوسیله پیمایش صحرایی و برداشت مختصات نقاط توسط GPS نقشه کاربری حاصل به صورت پیکسل به پیکسل با آن مطابقت داده شد که دقت حاصل از طبقه بندی عددی معادل 31/45 درصد بدست آمد. سپس با توجه به دقت کم بدست آمده اقدام به تهیه نقشه کاربری به روش چشمی گردید که دقتی معادل 5/78 درصد به دست آمد. در نهایت مساحت هر کاربری و میزان تغییرات آنها در دوره زمانی مورد مطالعه محاسبه گردید که نتایج حاصله بیانگر کاهش وسعت مناطق بیابانی از سال 1334 تا سال 1376 به میزان 2000 هکتار و از سال 1376 تا سال 1381 به میزان 160هکتار و افزایش مساحت کاربریهای دیگر میباشد. نتایج بدست آمده موید عدم بیابان زایی در منطقه مورد مطالعه بوده است . اگرچه در طی دوره مورد مطالعه تخریب اراضی به صورت تبدیل کاربریهای باغ و اراضی کشاورزی به اراضی مسکونی و صنعتی دیده می شود . واژگان کلیدی : بیابان زایی ، کاربری اراضی ، سنجش از دور ، تصاویر IRS ، اردکان ، ایران | |
|
استاد راهنما: دکتر احمد پوراحمد استاد مشاور: دکتر محمدتقی رهنمایی نگارش: غلامرضا جهان محمدی تاریخ تهیه : تابستان 1384 |
دانشگاه تهران دانشکده جغرافیا پایان نامه : برای اخذ درجه کارشناسی ارشد رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری |
|
چکیده موضوع این تحقیق بررسی اثرات مهاجرت بر توسعه فضایی – کالبدی شهر نوشهر می باشد . این تحقیق بررسی تاثیرپذیری ساختار فضایی – کالبدی شهر نوشهر از روند مهاجرتها بوده است . و پس از شناخت آن با ارائه راه حلهایی مناسب برای توسعه آینده شهر که در آن کاربری اراضی کشاورزی کمتر دستخوش تغییر وتحول شود و آلودگیهای زیست محیطی کمتری به همراه داشته باشد و همچنین تعدیلی در مهاجرپذیری شهر نوشهر و روستاهای اطراف آن صورت گیرد . در این تحقیق با تاکید بر نظریه وابستگی چهار عامل مهم که منتج از اثرات مهاجرت بر توسعه فضایی – کالبدی شهر نوشهر در نظر گرفته شده است که شامل : پیدا کردن شغل با درآمد بیشتر و آسانتر ، تشکیل محله های جدید شهری ، الحاق روستاهای اطراف شهر به بدنه اصلی آن و تشدید تغییر کاربری اراضی کشاورزی و کاربریهای شهری می باشد . که این فرضیات بر اساس چهار عامل مورد نظر طراحی شده است . جامعه آماری تحقیق مورد نظر شامل تمامی مهاجرینی میباشد که از زمان شکل گیری بافت اولیه شهری نوشهر (1310) به روستاهای اطراف آن و بعد از آن به داخل بافت شهری مهاجرت کردهاند که جامعه آماری 29918 نفر بوده و بر اساس نمونه گیری تصادفی سیستماتیک و با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه 379 نفر تعیین شده است و با استفاده از ابزار جمع آوری اطلاعات که شامل پرسشنامه ، عکس های هوایی و تصاویر ماهوارهای بوده ، همچنین با تجزیه و تحلیل آنها و نیز بررسی روند مهاجرت ( توصیفی – تحلیلی ) و ترسیم نقشه ها فرضیات تحقیق اثبات شده اند . نتایج و یافته های بدست آمده بیانگر اثرپذیری کامل شهر نوشهر از روند مهاجرتها در ابعاد فضایی – کالبدی و در سطوح مختلف می باشد که این عامل خود معلول عواملی چون کارکردهای بندری ، توریستی ، دانشگاهی و نظامی شهر نوشهر می باشد . ایجاد اشتغال و تنوع در فعالیتهای مختلف اقتصادی ، افزایش و غالب شدن بخش خدماتی شهر ، از اثرات اقتصادی کارکردی فوق الذکر می باشد . بر اساس نتایج بدست آمده بیش از 84 درصد از جمعیت شهر نوشهر در بخش خدمات و زیربخشهای حمل و نقل ، ارتباطات ، امور گمرکی و ساختمان اشتغال دارند . بدین ترتیب در این تحقیق و پژوهش با توجه به نتایج حاصل از آن عواملی به عنوان اثرات مهاجر بر توسعه فضایی – کالبدی شهر نوشهر مشخص می شوند که بایستی با ترغیب و تشویق مسئولان و مدیران شهری به فراهم آمدن شرایط و حل معضلات و مشکلات و رفع آنها زمینه را جهت رضایت مردم بومی و مهاجر بیشتر فراهم نمود . واژگان کلیدی : مهاجرت ، فضا ، فضای شهری ، محله ، توسعه فضایی ، توسعه کالبدی ، توسعه پایدار . | |
همايش ژئوماتيك 85 (1385)
|
نويسندهگان: خلاصه مقاله: استخراج اطلاعات از تصاوير ماهواره اي با توجه به صرف جويي در زمان و هزينه، در دسترس بودن هميشگي و وسعت منطقه تحت پوشش به عنوان راه حلي جهت كشورهايي كه فاقد نقشه هاي پوششي مناسب هستند مطرح مي باشد يكي از راه هاي بدست آوردن اين اطلاعات استفاده از طبقه بندي تصاوير ماهواره اي مي باشد امروزه محققين بسياري روي طبقه بندي تصاوير ماهواره اي كار كرده و روشهاي مختلفي در اين زمينه ارائه نموده اند يكي از اين روش ها روش استفاده از تكنيك فازي به منظور كلاسه بندي تصاوير ماهواره اي مي باشد كه در اين مقاله به معرفي اين تكنيك طبقه بندي خواهيم پرداخت از مزاياي اين تكنيك سرعت بسيار بالاي آن در مقايسه با روشهاي مطرح موجود مثل روش طبقه بندي بر اساس بيشترين شباهت مي باشد و اين در حالي است كه از نظر دقت نيز جوابهاي با دقت خوب در اختيار محققين قرار مي دهد. |
دریافت اصل مقاله: http://www.civilica.com/Paper-GEO85-GEO85_44.html
کيفيت يکي از ويژگيهاي مهم هر محصول توليدي مي باشدو استقرار سيستمي که باعث ارتقا کيفيت محصولات شود مي تواند به اين مهم کمک کند و استاندارد هاي ايزو براي همين منظور ايجاد شد .نتايج مفيدي که از استقرار اين سيستم ها در کارخانه هاي توليدي ايجاد شد باعث استقبال روزافزون از اين استاندارد شده است. صنعت ساختمان نيز يکي از صنايع بزرگ در هر کشوري بوده که سرمايه گذاري هاي کلاني در آن انجام مي شود.استقرار سيستم هاي مديريت کيفيت در بخشهاي وابسته به اين صنعت، به خصوص شرکت هاي ساختماني ، باعث استفاده بهينه از سرمايه ها شده و رضايت کارفرما جلب مي شود.در اين مقاله به طور اجمال مسئوليت مهندسين نقشه بردار در يک شرکت ساختماني که مي خواهد اين سيستم ها را پياده کند ،بيان شده و چگونگي انطباق اين سيستمها در اين بخش از شرکت بيان مي گردد.
اين مقاله را به صورت كامل مي توانيد از لينك زير دريافت كرده و مطالعه نمائيد:
+مشاهده لينك
